29 września 1526 roku, w dzień św. Michała, rozpoczął się pierwszy rok akademicki legnickiego uniwersytetu – uczelni powołanej z inicjatywy księcia Fryderyka II legnicko-brzeskiego, która miała kształcić m.in. w zakresie teologii, filozofii i prawa. W opracowaniach historycznych legnicka fundacja określana jest jako pierwsza próba utworzenia protestanckiego uniwersytetu w Europie, a źródła podkreślają jej pionierski charakter.

Decyzję o utworzeniu uczelni Fryderyk II podjął pod koniec 1525 roku. Jej organizacją zajmował się związany z księciem Kacper Schwenckfeld, a ważnych kontaktów i wsparcia szukano w Wittenberdze – ówczesnym centrum reformacji. Uniwersytet miał kształcić przyszłe kadry dla rozwijającego się ruchu reformacyjnego na Śląsku.

Wśród osób związanych z legnicką uczelnią znaleźli się m.in. Walenty Krautwald, Walenty Trotzendorf, Bernard Ziegler i Konrad Cordatus. Szczególne znaczenie miała obecność uczonych przybyłych z Wittenbergi. Wykłady rozpoczęto właśnie 29 września 1526 roku, a w pierwszym okresie działalność uczelni opierała się na zaledwie kilku wykładowcach. Tymczasową siedzibą prawdopodobnie były zabudowania przy Kościele św. Jana Chrzciciela.

Legnicki uniwersytet był przedsięwzięciem niezwykłym. Powstał w czasie, gdy reformacja całkowicie zmieniała oblicze europejskiej religii, kultury i edukacji. Jego zadaniem było nie tylko przekazywanie wiedzy, ale również wychowywanie młodzieży w duchu nowej reformacji protestanckiej. Była to uczelnia nowatorska, ale zarazem krótkotrwała – funkcjonowała niespełna trzy lata. Na jej działalność wpływały zarówno problemy organizacyjne i finansowe, jak i narastające spory teologiczne między zwolennikami Lutra a zwolennikami Kaspra Schwenckfelda.

Choć legnicka uczelnia nie przetrwała długo, jej powstanie było ważnym wydarzeniem w dziejach Legnicy, Śląska i europejskiej edukacji protestanckiej. Sama próba stworzenia w Legnicy ośrodka akademickiego pokazuje ambicje miasta i jego władcy, a także szczególną rolę, jaką Legnica odgrywała w XVI-wiecznym ruchu reformacyjnym.

@obserwujący Miasto Legnica